Toen ik de overstap naar het onderwijs maakte, werkte in stapels boeken weg. Ideeën te over! Bijvoorbeeld over het belang van spelen en werken in een ruime, inspirerende, georganiseerde omgeving. Kinderen weten de weg, kunnen zelfstandig aan de slag, worden uitgedaagd om te onderzoeken en te leren. Het werk dat ze gemaakt hebben krijgt een plaats in het museum of de muurkrant. Boeken barstensvol ideeën voor hoeken: een uitgeverij, een supermarkt, een restaurant, een bouwwerkplaats, een atelier.
Ik kon me dan ook nauwelijks bedwingen en wilde op mijn eerste werkdag ’t liefst al die grijze betonnen bakstenen muren in een fijne lichte kleur sausen. Dat was natuurlijk een stap te ver. Eerst maar even flink opruimen. Bij het teruglezen van dit dagboekfragment schrok ik.
Zou dit nu ook nog bestaan?
“Vandaag samen met Marieke de klas opgeruimd. Al die spullen door onze handen laten gaan. En veel weggedaan. Uitgedroogde stiften, incomplete puzzels, blokken met splinters. Wat een puinhoop. Uit de huishoek hebben we pakweg 35 knuffels gehaald. Geen frisse, zachte, beren…maar van die beduimelde, ooit felgekleurde kermisgevallen. En een bonte verzameling Happy Meal frutsels. Het poppenbedje had geen bodem en de pop lag levenloos in de kast. Wat een treurigheid. Dus, de mouwen opgestroopt, een paar uur aan de slag gegaan en over een week of wat pakken we weer zo’n dag. Dan kunnen ook die treurige planten de klas uit. Onder ’t stof blijven ze, gepropt in een veel te klein potje, stug doorgroeien. Stoere jongens die ficussen!”
Zo’n treurige situatie als hier beschreven ben ik daarna nooit meer tegengekomen. Toch slipt de leeromgeving vaak ongemerkt langzaamaan dicht. Ik kom op veel verschillende scholen en zie nog vaak volgepakte, rommelige tafels en kasten. Aandacht besteden aan het ontwerpen en inrichten van een inspirerende leeromgeving levert veel op. Begin vooral eerst met opruimen. Skip eens een teamvergadering en ga uitmesten en opfrissen, je krijgt er geen spijt van.
En een fotoreportage van je jongste “leerling-fotografen” levert ook veel op. Hoe verhelderend kan het zijn om de leeromgeving van je school (ook de gangen!) gefotografeerd te zien vanuit een standpunt van zo’n een, anderhalve meter? Het geeft je een verrassend perspectief.